Công ty xử lý nước thải sản xuất dầu ăn

Dầu ăn là chất béo lỏng được sản xuất từ thực vật hoặc động vật, đây là nguyên liệu chế biến thông dụng giúp tăng hương vị của món ăn. Để sản xuất ra một chai dầu thành phẩm, quá trình sản xuất phải trải qua nhiều giai đoạn khác nhau, sử dụng nguồn nguyên liệu lớn và nguồn nước thải lớn có chứa nhiều chất hữu cơ, dầu mỡ. Vì vậy cần có biện pháp quản lý và xử lý nguồn thải này hiệu quả để bảo vệ môi trường. Dưới đây mời các bạn cùng Môi trường Hợp Nhất tìm hiểu về hệ thống xử lý nước thải sản xuất dầu ăn.

1. Nguồn phát sinh và đặc điểm nước thải sản xuất dầu ăn

Dầu ăn có thể được sản xuất từ thực vật như: đậu nành, đậu phộng, mè, hạt dướng dương, hạt bí, hạt cải dầu, hạt điều, hoặc từ mỡ động vật.... Mỗi nhà máy/cơ sở có quy trình sản xuất khác nhau, dưới đây là quy trình công nghệ tinh luyện vật lý và hóa học. Dưới đây là quy trình tinh luyện dầu ăn tại một nhà máy:

Nước thải sản xuất dầu ăn thường phát sinh từ các hoạt động như sau:

• Rửa nguyên liệu: Rửa nguyên liệu để loại bỏ cát, bụi, tạp chất trước khi đưa vào sản xuất.
• Ép và tinh luyện dầu: Với các công đoạn như khử gôm, trung hòa, khử màu, khử mùi,... nước thải thường từ việc rửa thiết bị giữa các mẻ, xả đáy bồn, rửa đường ống. 
• Hệ thống CIP: Hệ thống CIP dùng để vệ sinh bồn chứa dầu, đường ống, thiết bị trao đổi nhiệt, máy chiết rót, máy đóng chai,... 
• Vệ sinh nhà xưởng: Rửa sàn, rửa khu vực sản xuất.
• Hệ thống xử lý nước cấp (nếu có): Nước hoàn nguyên, nước rửa ngược
• Nước xả lò hơi và tháp giải nhiệt: Nước xả đáy lò hơi, nước xả tháp giải nhiệt
• Ngoài nước thải sản xuất còn có nước thải sinh hoạt của công nhân làm việc tại nhà máy phát sinh từ khu vực nhà vệ sinh, nhà ăn

Đặc điểm của nước thải sản xuất dầu ăn:

• Nước thải dầu ăn chứa hàm lượng lớn chất hữu cơ, chất rắn lơ lửng, nito, dầu mỡ và chất béo, các chỉ tiêu COD, BOD cao.
• Nước thải có nhiệt độ cao, chứa chất tẩy, chất hữu cơ.
• Nước thải từ quá trình sinh hoạt của công nhân viên chứa nhiều chất ô nhiễm nguy hại.

Có thể thấy, đặc trưng của nước thải sản xuất dầu ăn là chứa một lượng lớn dầu mỡ, nếu không được xử lý rất dễ ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nước. 

2. Phương pháp xử lý nước thải sản xuất dầu ăn

Để xử lý nước thải sản xuất dầu ăn, hiện nay có nhiều phương pháp như:

• Phương pháp cơ học: Đây là công đoạn tiền xử lý, có nhiệm vụ loại bỏ các tạp chất có kích thước lớn và một phần dầu mỡ tự do trước khi nước thải đi vào các công đoạn xử lý chính. Các công trình thường sử dụng gồm song chắn rác, hố thu gom, bể lắng cát, bể điều hòa, bể tách dầu mỡ. Phương pháp này giúp loại bỏ rác, cặn thô và dầu mỡ nổi. Tuy nhiên chỉ loại bỏ được các chất ô nhiễm ở dạng vật lý, không xử lý được chất hữu cơ hòa tan hay dầu mỡ nhũ tương. 
• Phương pháp hóa lý: Đối với nước thải sản xuất dầu ăn, phương pháp hóa lý đóng vai trò rất quan trọng do nước thải thường chứa nhiều dầu mỡ nhũ tương và chất hữu cơ khó lắng. Các quá trình thường được áp dụng như điều chỉnh pH, keo tụ - tạo bông, tuyển nổi hòa tan, lắng hóa lý,...

• Phương pháp sinh học: Sau khi đã giảm hàm lượng dầu mỡ và cặn lơ lửng (từ quá trình xử lý hóa lý), nước thải được xử lý bằng vi sinh vật nhằm phân hủy các chất hữu cơ còn lại. Một số công nghệ sinh học phổ biến như: AO, AAO, Aerotank, MBBR, MBR, SBR. Phương pháp sinh học giúp xử lý hiệu quả BOD, COD và các hợp chất hữu cơ hòa tan. Tuy nhiên cần phải đảm bảo các công đoạn trước đó phải tách dầu mỡ trong nước thải. 
• Phương pháp xử lý nâng cao: Đây là giai đoạn xử lý cuối nhằm nâng cao chất lượng nước sau xử lý, đặc biệt trong trường hợp nước được tái sử dụng hoặc phải đáp ứng các quy chuẩn xả thải nghiêm ngặt. Một số công nghệ thường được áp dụng gồm lọc áp lực, lọc cát đa lớp, sử dụng màng lọc UF, NF hoặc RO, ozone, tia UV, oxy hóa nâng cao (AOP).

3. Tham khảo hệ thống xử lý nước thải sản xuất dầu ăn

Tùy vào lưu lượng nước thải, yêu cầu chất lượng nước đầu ra, chi phí đầu tư, diện tích lắp đặt hệ thống mà công nghệ xử lý nước thải mỗi nhà máy sẽ được thiết kế phù hợp. Dưới đây là quy trình xử lý nước thải sản xuất dầu ăn tại một nhà máy bằng phương pháp hóa lý (keo tụ - tạo bông) kết hợp với sinh học (kỵ khí - hiếu khí). 

Sơ đồ công nghệ: Nước thải > Song chắn rác > Bể tách dầu > Bể cân bằng > Bể keo tụ > Bể tạo bông > Thiết bị tuyển nổi > Bể UASB > Bể Aerotank > Bể lắng > Bể chứa trung gian > Bể khử trùng > Nước thải đầu ra đạt tiêu chuẩn quy định

Thuyết minh quy trình xử lý 

• Thu gom nước thải + song chắn rác: Nước thải từ các công đoạn sản xuất được thu gom về hố thu. Tại đây, song chắn rác có nhiệm vụ loại bỏ các tạp chất có kích thước lớn như bao bì, xơ sợi, cặn thô và các vật rắn khác nhằm bảo vệ bơm, đường ống và các công trình xử lý phía sau.
• Bể tách dầu: Nước thải được dẫn vào bể tách dầu để loại bỏ lượng dầu mỡ tự do nổi trên bề mặt bằng nguyên lý chênh lệch khối lượng riêng. Công đoạn này giúp giảm đáng kể hàm lượng dầu mỡ, hạn chế hiện tượng bám dính thiết bị và nâng cao hiệu quả của các công đoạn xử lý tiếp theo.
• Bể cân bằng pH: Nước thải được điều chỉnh pH về khoảng thích hợp thông qua việc châm axit hoặc kiềm. Đồng thời, bể còn giúp ổn định lưu lượng và nồng độ các chất ô nhiễm, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình keo tụ và xử lý sinh học.
• Bể keo tụ: Hóa chất keo tụ (PAC, phèn nhôm hoặc phèn sắt...) được châm vào nước thải kết hợp khuấy trộn nhanh để trung hòa điện tích của các hạt cặn lơ lửng, dầu mỡ nhũ tương và chất hữu cơ, tạo điều kiện hình thành các hạt keo có khả năng kết dính.
• Bể tạo bông: Sau quá trình keo tụ, nước thải được khuấy trộn chậm để các hạt keo va chạm và liên kết với nhau thành các bông cặn có kích thước lớn, thuận lợi cho quá trình tách cặn ở công đoạn tuyển nổi.
• Thiết bị tuyển nổi: Nước thải được đưa qua thiết bị tuyển nổi hòa tan (DAF), nơi các bọt khí siêu nhỏ bám vào bông cặn và dầu mỡ, đưa chúng nổi lên bề mặt để gạt bỏ. Quá trình này giúp loại bỏ hiệu quả dầu mỡ, chất rắn lơ lửng và giảm một phần COD, BOD trước khi xử lý sinh học.
• Bể UASB: Nước thải tiếp tục được xử lý bằng phương pháp sinh học kỵ khí trong bể UASB. Tại đây, các vi sinh vật kỵ khí phân hủy phần lớn chất hữu cơ có nồng độ cao, làm giảm đáng kể COD, BOD và góp phần tiết kiệm năng lượng cho công đoạn xử lý hiếu khí phía sau.

• Bể Aerotank: Nước thải sau UASB được dẫn vào bể Aerotank, nơi vi sinh vật hiếu khí sử dụng oxy do hệ thống thổi khí cung cấp để phân hủy các chất hữu cơ còn lại. Quá trình này giúp giảm BOD, COD và nâng cao chất lượng nước sau xử lý.
• Bể lắng: Hỗn hợp nước và bùn hoạt tính từ bể Aerotank được đưa sang bể lắng để tách bùn sinh học ra khỏi nước. Một phần bùn được tuần hoàn trở lại bể Aerotank nhằm duy trì nồng độ vi sinh, phần bùn dư được thu gom và đưa đi xử lý theo quy định.
• Bể chứa trung gian: Nước sau lắng được lưu giữ tại bể chứa trung gian nhằm ổn định lưu lượng trước khi khử trùng. Bể cũng tạo điều kiện thuận lợi cho việc kiểm soát chất lượng nước và vận hành ổn định toàn bộ hệ thống.
• Bể khử trùng: Tại công đoạn cuối, nước được châm hóa chất khử trùng (thường là NaOCl hoặc chlorine) để tiêu diệt các vi sinh vật gây bệnh còn sót lại.
• Nước thải sau khi xử lý đạt tiêu chuẩn xả thải thì được xả vào nguồn tiếp nhận. 

4. Một số vấn đề cần lưu ý khi xử lý nước thải sản xuất dầu ăn

Để việc xử lý nước thải sản xuất dầu ăn hiệu quả, doanh nghiệp không chỉ cần lựa chọn công nghệ phù hợp mà còn phải chú trọng đến nhiều yếu tố trong quá trình thiết kế, vận hành và quản lý hệ thống. Dưới đây là những vấn đề quan trọng cần lưu ý:

• Đánh giá chính xác đặc tính nước thải: Mỗi nhà máy sản xuất dầu ăn có quy trình công nghệ và nguyên liệu khác nhau nên thành phần nước thải cũng có sự khác biệt. Trước khi thiết kế hệ thống, cần phân tích các chỉ tiêu như lưu lượng nước thải, hàm lượng COD, BOD, dầu mỡ, TSS, pH, tổng Nitơ, Photpho (nếu cần). Việc đánh giá đúng đặc tính nước thải sẽ giúp lựa chọn công nghệ xử lý phù hợp, tránh tình trạng đầu tư dư thừa hoặc hệ thống hoạt động không hiệu quả.
• Tách dầu mỡ ngay từ đầu nguồn: Nước thải sản xuất dầu ăn thường chứa lượng lớn dầu mỡ tự do và dầu mỡ nhũ tương. Nếu không được loại bỏ sớm, dầu mỡ có thể gây tắc nghẽn đường ống, làm giảm hiệu suất của bể sinh học, tăng chi phí vận hành. Do đó, nên bố trí bể tách dầu mỡ kết hợp keo tụ - tạo bông hoặc tuyển nổi DAF để giảm tải ô nhiễm trước khi đưa nước vào công đoạn sinh học.
• Lựa chọn công nghệ phù hợp: Không phải mọi nhà máy đều phù hợp với cùng một công nghệ xử lý. Việc lựa chọn cần căn cứ vào lưu lượng nước thải, hàm lượng dầu mỡ, diện tích xây dựng, quy chuẩn xả thải, v.v...
• Duy trì điều kiện hoạt động của vi sinh vật: Đối với các hệ thống xử lý sinh học, cần thường xuyên theo dõi pH, nồng độ oxy hòa tan (DO), tải lượng hữu cơ, nồng độ bùn hoạt tính, tuổi bùn. Việc duy trì các điều kiện thích hợp giúp vi sinh vật phát triển ổn định, nâng cao hiệu quả xử lý COD và BOD.
• Quản lý bùn thải đúng quy định: Quá trình hóa lý và sinh học đều phát sinh bùn thải. Nếu không được thu gom và xử lý đúng cách, bùn có thể gây mùi hôi, ô nhiễm thứ cấp và làm tăng chi phí vận hành.
• Bảo trì, kiểm tra hệ thống định kỳ: Bảo trì thường xuyên giúp kéo dài tuổi thọ thiết bị, hạn chế sự cố và giảm chi phí sửa chữa.

Trên đây là một số thông tin về việc xử lý nước thải sản xuất dầu ăn. Việc thiết kế công nghệ hiệu quả và đầu tư một hệ thống xử lý phù hợp không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn giúp doanh nghiệp đáp ứng các quy định pháp luật, vận hành ổn định và phát triển bền vững.

Công ty Môi trường Hợp Nhất là nhà thầu có kinh nghiệm nhiều năm trong xử lý nước thải ở tất cả các lĩnh vực. Để biết thêm thông tin chi tiết về xử lý nước thải, Quý Khách hãy liên hệ qua Hotline: 0938.857.768 - 0938.089.368 hoặc Để Lại Thông Tin tại Form Tư Vấn sẽ được hỗ trợ tận tình.