Đánh giá tác động môi trường chiến lược là gì?

Ngoài đánh giá tác động môi trường, doanh nghiệp cũng nên lưu ý đến báo cáo đánh giá môi trường chiến lược. Đây là loại hồ sơ môi trường quan trọng giúp doanh nghiệp phân tích, dự báo các tác động đến môi trường. Ngoài ra nhờ ĐMC mà doanh nghiệp dễ dàng giảm thiểu tác động xấu đến môi trường nhằm đảm bảo dự án đi vào quỹ đạo phát triển bền vững.

1. Đối tượng phải đánh giá tác động môi trường chiến lược

Theo Khoản 5, Điều 3, Luật Bảo vệ môi trường: "Đánh giá môi trường chiến lược là quá trình nhận dạng, dự báo xu hướng của các vấn đề môi trường chính, làm cơ sở để tích hợp, lồng ghép giải pháp bảo vệ môi trường trong chính sách, chiến lược, quy hoạch."

Theo Điều 25, Luật Bảo vệ môi trường 2020, đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường chiến lược bao gồm:

1. Chiến lược khai thác và sử dụng tài nguyên cấp quốc gia.

2. Quy hoạch tổng thể quốc gia; Quy hoạch không gian biển quốc gia; Quy hoạch sử dụng đất quốc gia; quy hoạch vùng; quy hoạch tỉnh; quy hoạch đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt.

3. Chiến lược phát triển ngành, lĩnh vực quy mô quốc gia, cấp vùng, quy hoạch ngành quốc gia và quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành có tác động lớn đến môi trường thuộc danh mục do Chính phủ quy định.

2. Nội dung đánh giá tác động môi trường chiến lược

Nội dung của đánh giá tác động môi trường chiến lược được quy định tại Điều 27, Luật Bảo vệ môi trường 2020 như sau:

a) Đánh giá sự phù hợp của chính sách có liên quan đến bảo vệ môi trường trong chiến lược với quan điểm, mục tiêu, chính sách về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững, điều ước quốc tế về bảo vệ môi trường mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên và theo quy định của Luật này;

b) Đề xuất phương án điều chỉnh, hoàn thiện nội dung của chiến lược để bảo đảm phù hợp với quan điểm, mục tiêu, chính sách về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững, điều ước quốc tế về bảo vệ môi trường mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên và theo quy định của Luật này.

2. Nội dung đánh giá môi trường chiến lược của quy hoạch bao gồm:

a) Các nội dung của quy hoạch có khả năng tác động đến môi trường;

b) Phạm vi thực hiện đánh giá môi trường chiến lược;

c) Thành phần môi trường, di sản thiên nhiên có khả năng bị tác động bởi quy hoạch;

d) Các phương pháp đánh giá môi trường chiến lược đã áp dụng; đ) So sánh, đánh giá sự phù hợp của quan điểm, mục tiêu quy hoạch với quan điểm, mục tiêu, chính sách về bảo vệ môi trường, chiến lược, Quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia, nội dung bảo vệ môi trường trong quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh;

e) Kết quả nhận dạng các vấn đề môi trường chính có tính tích cực và tiêu cực của quy hoạch;

g) Tác động của biến đổi khí hậu;

h) Kết quả dự báo xu hướng tích cực và tiêu cực của các vấn đề môi trường chính khi thực hiện quy hoạch; giải pháp duy trì xu hướng tích cực, giảm thiểu xu hướng tiêu cực của các vấn đề môi trường chính;

i) Định hướng bảo vệ môi trường trong quá trình thực hiện quy hoạch;

k) Kết quả tham vấn các bên có liên quan trong quá trình thực hiện đánh giá môi trường chiến lược;

l) Vấn đề cần lưu ý về bảo vệ môi trường (nếu có), kiến nghị phương hướng và giải pháp khắc phục.

Tóm lại, đánh giá môi trường chiến lược giữ vai trò then chốt trong việc lồng ghép các yếu tố bảo vệ môi trường ngay từ giai đoạn xây dựng chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát triển. Thông qua việc nhận diện sớm các tác động tiềm ẩn, đề xuất giải pháp phòng ngừa và định hướng phát triển bền vững, đánh giá môi trường chiến lược không chỉ góp phần giảm thiểu rủi ro môi trường mà còn nâng cao chất lượng quyết định quản lý. Việc thực hiện nghiêm túc và hiệu quả công cụ này sẽ là nền tảng quan trọng giúp cân bằng giữa mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường, hướng tới sự phát triển lâu dài, hài hòa và bền vững.