Mức phạt với các hành vi vi phạm xả thải

Mức phạt đối với các hành vi vi phạm xả thải được quy định chi tiết trong Nghị định 45/2022/NĐ-CP, trong nội dung dưới đây, mời các bạn cùng tham khảo thông tin chi tiết về vấn đề này. 

1. Mức phạt đối với hành vi xả nước thải

Dưới đây là mức phạt đối với hành vi vi pham về xả nước thải ra môi trường theo Nghị định 45/2022/NĐ-CP:

1.1. Hành vi xả nước thải có thông số thông thường vượt quy chuẩn

Căn cứ: Điều 18, Nghị định 45/2022/NĐ-CP:

 Vượt < 1,1 lần (≤ 10%): Cảnh cáo (Khoản 1 Điều 18)

Vượt từ 1,1 lần trở lên → Phạt tiền theo LƯU LƯỢNG nước thải/ngày, cụ thể:

• < 5 m³/ngày: 300.000 - 500.000 đồng
• 20 - < 40 m³/ngày: 5 - 10 triệu đồng
• 100 - < 200 m³/ngày: 50 - 60 triệu đồng
• 500 - < 1.000 m³/ngày: 80 - 100 triệu đồng
• ≥ 4.500 m³/ngày: đến 300 triệu đồng

Lưu lượng càng lớn > mức phạt càng cao (Khoản 2 Điều 18)

1.2. Xả nước thải có thông số nguy hại vượt quy chuẩn

Căn cứ: Điều 19, Nghị định 131/2025/NĐ-CP:

Mức phạt CAO HƠN Điều 18, có thể lên tới:

• 500 triệu đồng đối với cá nhân
• 1 tỷ đồng đối với tổ chức

Áp dụng khi nước thải chứa kim loại nặng, chất độc hại, thông số nguy hại vượt quy chuẩn. (Khoản 1, 2 Điều 19)

1.3. Xả nước thải không qua xử lý/không có công trình xử lý

Đây được xem là vi phạm nghiêm trọng

• Xả thẳng nước thải ra môi trường, không xử lý => Phạt đến 1.000.000.000 đồng
• Đình chỉ hoạt động
• Buộc phá dỡ đường ống xả thải trái phép

Căn cứ:

• Điểm g khoản 1, 2 Điều 10, Nghị định 45/2022/NĐ-CP
• Điểm h khoản 1, 2, 3 Điều 11, Nghị định 45/2022/NĐ-CP
• Điểm a khoản 1 Điều 13, Nghị định 45/2022/NĐ-CP
• Điểm d khoản 2 Điều 14, Nghị định 45/2022/NĐ-CP

1.4. Biện pháp bắt buộc áp dụng kèm theo

Căn cứ: Điều 4 Nghị định 45/2022/NĐ-CP:

• Buộc khắc phục ô nhiễm, phục hồi môi trường
• Buộc nộp lại toàn bộ lợi ích bất hợp pháp
• Buộc phá dỡ công trình, đường ống xả thải trái phép
• Đình chỉ hoạt động từ 01 – 24 tháng (nếu vi phạm nghiêm trọng)

*** Lưu ý: 

• Mức phạt nêu trên là cho cá nhân.
• Tổ chức vi phạm sẽ bị phạt gấp đôi (Căn cứ: Khoản 2 Điều 6 Nghị định 45/2022/NĐ-CP)

2. Mức phạt đối với hành vi xả khí thải vượt chuẩn

Đối với các hành vi vi phạm về xả khí thải ra môi trường, mức phạt được quy định như sau: 

2.1. Khí thải chứa thông số môi trường thông thường (Điều 20, Nghị định 131/2025/NĐ-CP)

Vượt QCVN < 1,1 lần (≤ 10%): Cảnh cáo

Vượt từ 1,1 đến < 1,5 lần (hoặc < 1,1 lần nhưng tái phạm/vi phạm nhiều lần) → phạt theo lưu lượng khí thải:

• < 500 m³/giờ: 5 - 10 triệu
• 500 - < 5.000 m³/giờ: 10 - 20 triệu
• 5.000 - < 10.000 m³/giờ: 20 - 30 triệu
• 10.000 - < 15.000 m³/giờ: 30 - 50 triệu
• … tăng dần theo lưu lượng, đến 950 triệu > 1 tỷ khi ≥ 100.000 m³/giờ

Phạt tăng thêm theo số thông số vượt QCVN: mỗi thông số còn lại có thể bị tăng 10%–40% (tùy mức vượt), nhưng tổng không quá 1 tỷ đồng/01 hành vi.

2.2. Khí thải chứa thông số môi trường nguy hại (Điều 21)

Vượt QCVN < 1,1 lần (≤ 10%): Cảnh cáo

Vượt từ 1,1 đến < 1,5 lần (hoặc < 1,1 lần nhưng tái phạm/vi phạm nhiều lần) => phạt theo lưu lượng khí thải (cao hơn Điều 20):

• < 500 m³/giờ: 10 - 20 triệu
• 500 - < 5.000 m³/giờ: 20 -30 triệu
• 5.000 - < 10.000 m³/giờ: 30 - 50 triệu
• 10.000 - < 15.000 m³/giờ: 50 - 70 triệu
• … (tăng dần theo lưu lượng tương tự cơ chế Điều 20)

3) Hình thức xử phạt bổ sung

Có thể áp dụng:

Đình chỉ hoạt động của nguồn phát sinh chất thải 03–06 tháng;

Tước quyền sử dụng GPMT 06 -12 tháng (đối với cơ sở đã có GPMT), tùy các ngưỡng/điểm vi phạm quy định trong Điều 20.

*** Lưu ý: 

• Mức phạt này là mức áp dụng đối với cá nhân.
• Tổ chức vi phạm cùng hành vi bị phạt gấp đôi.

2. Biện pháp bảo vệ môi trường

 Việc chủ động áp dụng đồng bộ các biện pháp trên không chỉ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý, xử phạt hành chính mà còn nâng cao hình ảnh thương hiệu, hướng tới sản xuất sạch hơn và phát triển bền vững. Dưới đây là một số biện pháp bảo vệ môi trường đối với các doanh nghiệp có phát sinh chất thải trong quá trình hoạt động:

Đối với nước thải

• Đầu tư, xây dựng hệ thống xử lý nước thải phù hợp với quy mô, tính chất sản xuất và đảm bảo đạt QCVN hiện hành trước khi xả thải.
• Vận hành thường xuyên, liên tục hệ thống xử lý nước thải; không xả thải trực tiếp khi hệ thống chưa hoạt động ổn định.
• Lắp đặt thiết bị quan trắc nước thải tự động, liên tục (nếu thuộc đối tượng bắt buộc) và truyền dữ liệu về cơ quan quản lý.
• Thực hiện quan trắc môi trường định kỳ, lưu trữ hồ sơ, kết quả phân tích theo đúng quy định.
• Tách riêng nước thải sản xuất, nước thải sinh hoạt và nước mưa để giảm tải cho hệ thống xử lý.
• Đào tạo nhân sự vận hành, xây dựng quy trình ứng phó sự cố môi trường liên quan đến nước thải.

Đối với khí thải

• Lắp đặt hệ thống xử lý khí thải phù hợp (cyclone, tháp hấp thụ, lọc bụi túi vải, than hoạt tính, scrubber…).
• Đảm bảo ống khói, điểm xả khí thải đúng chiều cao, đúng vị trí theo thiết kế được phê duyệt.
• Thực hiện quan trắc khí thải định kỳ hoặc quan trắc tự động (đối với nguồn thải lớn).
• Sử dụng nguyên liệu, nhiên liệu sạch, tiết kiệm năng lượng nhằm giảm phát sinh khí thải.
• Bảo trì, kiểm tra định kỳ thiết bị xử lý để đảm bảo hiệu quả vận hành.
• Thực hiện đầy đủ giấy phép môi trường, đăng ký nguồn thải khí theo quy định.

Đối với chất thải nguy hại

• Phân loại, thu gom riêng chất thải nguy hại ngay tại nguồn phát sinh.
• Lưu giữ chất thải nguy hại trong khu vực, kho lưu chứa đạt yêu cầu kỹ thuật, có mái che, chống thấm, biển báo đầy đủ.
• Dán nhãn, ghi mã CTNH, lập sổ theo dõi phát sinh và lưu giữ theo quy định.
• Ký hợp đồng với đơn vị có giấy phép xử lý chất thải nguy hại để thu gom, vận chuyển và xử lý.
• Thực hiện chứng từ CTNH điện tử, báo cáo quản lý CTNH đúng thời hạn.
• Đào tạo nhân sự về an toàn môi trường và ứng phó sự cố liên quan đến CTNH.

Trên đây là một số thông tin về mức phạt đối với các hành vi xả thải ra môi trường. Tóm lại, việc quy định mức phạt đối với hành vi vi phạm xả thải không chỉ nhằm răn đe, xử lý các hành vi gây ô nhiễm môi trường mà còn thể hiện quyết tâm của Nhà nước trong công tác bảo vệ tài nguyên và sức khỏe cộng đồng. Doanh nghiệp và cá nhân cần chủ động tuân thủ các quy định về môi trường, đầu tư hệ thống xử lý chất thải đạt chuẩn và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ pháp lý để tránh rủi ro bị xử phạt, đồng thời góp phần hướng đến phát triển bền vững và hài hòa với môi trường.