Nước cấp cho lò hơi đóng vai trò then chốt trong hoạt động của các hệ thống sản xuất công nghiệp. Nếu không được xử lý đúng cách, nước có thể gây đóng cặn, ăn mòn và giảm tuổi thọ thiết bị. Trong nội dung dưới đây, mời các bạn cùng tìm hiểu về phương pháp xử lý nước cấp lò hơi đạt quy chuẩn.
Nội dung bài viết:
1. Những điều cần lưu ý khi xử lý nước cấp cho lò hơi
Dưới đây là những điều cần lưu ý khi xử lý nước cấp cho lò hơi:
- Kiểm tra chất lượng nguồn nước đầu vào: Phải đánh giá kỹ nguồn nước (nước giếng, nước máy…) để xác định các tạp chất cần xử lý như độ cứng, sắt, mangan, TDS...
- Loại bỏ độ cứng (Ca²⁺, Mg²⁺): Độ cứng cao sẽ gây đóng cặn trong lò hơi, làm giảm hiệu suất truyền nhiệt và dễ gây nổ lò. Nên dùng thiết bị làm mềm nước (trao đổi ion).
- Khử oxy hòa tan: Oxy trong nước gây ăn mòn thành lò và đường ống. Cần loại bỏ bằng phương pháp nhiệt (khử khí deaerator) hoặc hóa chất (chống oxy hóa).
- Kiểm soát pH và độ kiềm: Nước có pH quá thấp gây ăn mòn, còn pH cao dễ đóng cặn. Cần điều chỉnh bằng hóa chất xử lý phù hợp.
- Tổng chất rắn hòa tan (TDS): TDS cao sẽ dẫn đến tích tụ cặn bã và tạo bọt, ảnh hưởng đến an toàn vận hành. Cần lọc RO hoặc xử lý trao đổi ion để kiểm soát TDS.
- Lọc cặn và chất lơ lửng: Dùng các hệ lọc đa tầng (cát, than, cartridge…) để loại bỏ cặn thô, tránh ảnh hưởng đến thiết bị và hiệu quả trao đổi nhiệt.
- Định kỳ xả đáy lò: Xả đáy giúp loại bỏ cặn bã tích tụ trong lò, hạn chế ăn mòn và kéo dài tuổi thọ thiết bị.
- Giám sát thường xuyên: Cần đo kiểm định kỳ các chỉ tiêu nước (độ cứng, pH, oxy, TDS…) để đảm bảo hệ thống hoạt động ổn định và an toàn.
2. Phương pháp xử lý nước cấp lò hơi
Các phương pháp xử lý nước cấp lò hơi
- Lọc cơ học (lọc đa tầng): Dùng để loại bỏ các hạt lơ lửng, cặn, rỉ sét, bùn đất… Thiết bị thường sử dụng cát thạch anh, than hoạt tính, sỏi đỡ.
- Lọc than hoạt tính: Dùng để khử mùi, màu và hấp phụ các chất hữu cơ, clo dư trong nước (nếu dùng nước máy). Giúp bảo vệ màng RO ở công đoạn sau.
- Trao đổi ion (làm mềm nước): Dùng để loại bỏ ion Ca²⁺, Mg²⁺ gây nên độ cứng của nước, giúp ngăn ngừa cáu cặn trong lò hơi, hoạt động dựa trên hạt nhựa trao đổi ion và tái sinh bằng muối NaCl.
- Chống cáu cặn, ức chế ăn mòn bằng hóa chất: Dùng thêm hóa chất xử lý (như Na₂PO₄, polyphosphate…) để ngăn hình thành cáu cặn và bảo vệ đường ống, nồi hơi khỏi ăn mòn. Thường dùng khi xử lý không triệt để bằng hệ thống lọc.
- Lọc tinh: Loại bỏ các hạt nhỏ còn sót lại sau tiền xử lý, giúp bảo vệ thiết bị như màng RO hoặc lò hơi cỡ nhỏ. Giúp tạo nguồn nước sạch, giảm đóng cặn hiệu quả cho lò hơi trung bình và cao áp.
- Thẩm thấu ngược RO: Loại bỏ đến 95–99% tổng lượng chất rắn hòa tan (TDS), vi khuẩn, kim loại nặng, giúp tạo nguồn nước sạch, giảm đóng cặn hiệu quả cho lò hơi trung bình và cao áp.
- Trao đổi ion khử khoáng (Mixed Bed hoặc hệ thống DI): Khử triệt để các ion còn lại trong nước (Na⁺, Cl⁻, SO₄²⁻…) để tạo nước siêu tinh khiết, Dùng cho lò hơi áp lực cao hoặc hệ thống yêu cầu nước siêu sạch. Dùng cho lò hơi áp lực cao hoặc hệ thống yêu cầu nước siêu sạch.
3. Quy trình xử lý nước cấp lò hơi
Tùy vào nhu cầu sử dụng nước cấp tại mỗi nơi mà mỗi nhà máy có quy trình xử lý nước cấp lò hơi khác nhau, dưới đây là quy trình xử lý nước cấp lò hơi tại một nhà máy sản xuất:
Bước 1: Tiền xử lý nước
- Mục đích: Loại bỏ cặn bẩn, tạp chất lơ lửng, bùn đất, rỉ sét từ nguồn nước thô (nước máy, giếng khoan).
- Thiết bị: Cột lọc cát thạch anh, than hoạt tính (lọc đa tầng).
- Tác dụng: Giảm độ đục, màu, mùi và chất hữu cơ. Bảo vệ thiết bị xử lý phía sau.
Bước 2: Làm mềm nước
- Mục đích: Loại bỏ độ cứng (Ca2+, Mg2+) gây cáu cặn trong lò hơi.
- Thiết bị: Cột lọc nhựa trao đổi ion, hoàn nguyên định kỳ bằng muối NaCl.
- Tác dụng: Nước sau xử lý mềm hơn, kéo dài tuổi thọ lò hơi, giảm chi phí bảo trì.
Bước 3: Khử khoáng
- Thường được trang bị trong các hệ thống xử lý nước yêu cầu chất lượng nước cao
- Sử dụng màng thẩm thấu ngược RO (Reverse Osmosis) để loại bỏ 95–99% tổng chất rắn hòa tan (TDS), muối, kim loại nặng, vi khuẩn,…
- Có thể kết hợp thêm hệ thống EDI hoặc DI (Demineralization) nếu cần loại bỏ hoàn toàn ion.
Bước 4: Chỉnh pH và khử oxy hòa tan
- Nước cấp lò hơi thường cần kiểm soát pH trong ngưỡng 8.5–9.5 để hạn chế ăn mòn.
- Khử oxy bằng hóa chất như Na2SO3 hoặc bằng deaerator (thiết bị khử khí cơ học).
- Điều này giúp bảo vệ ống lò, nồi hơi và đường ống khỏi bị rỗ, ăn mòn.
Bước 5: Khử trùng
- Diệt khuẩn bằng tia UV hoặc hóa chất khử trùng (clo, ozone) nhằm tránh phát sinh tảo, vi sinh vật trong bồn chứa và đường ống.
Bước 6: Lưu trữ và cấp nước cho lò hơi
- Nước sau xử lý được chứa trong bồn inox hoặc composite có nắp kín, có phao chống tràn.
- Bơm cấp nước được điều khiển tự động bằng hệ thống phao điện, biến tần hoặc PLC kết nối với hệ thống lò hơi.
Bước 7: Vận hành, hoàn nguyên
- Lắp đồng hồ đo áp, lưu lượng, TDS, pH online để theo dõi chất lượng nước.
- Cài đặt chế độ hoàn nguyên tự động cho hệ thống làm mềm bằng muối hoàn nguyên.
- Có sổ tay vận hành và lịch bảo trì định kỳ cho từng thiết bị.
Trên đây là một số thông tin về việc xử lý nước cấp lò hơi. Nếu Quý Doanh nghiệp cần tư vấn, thiết kế, thi công và lắp đặt hệ thống xử lý nước cấp lò hơi cho doanh nghiệp của mình, hãy liên hệ ngay Hotline 0938.857.768 của công ty môi trường Hợp Nhất để được tư vấn thông tin cụ thể hơn.
