Giấy phép môi trường là gì? Tại sao doanh nghiệp phải làm GPMT?

Giấy phép môi trường (GPMT) ngày càng được nhắc đến nhiều hơn trong các văn bản pháp luật, cuộc họp của các cơ quan nhà nước, diễn đàn doanh nghiệp và môi trường…Sau khi luật Bảo vệ môi trường năm 2020 chính thức được thông qua. Nội dung “Giấy phép môi trường là gì? Tại sao doanh nghiệp phải làm GPMT?” sẽ được giải đáp ngay tại bài viết dưới đây.

1. Giấy phép môi trường là gì?

Trích dẫn khoản 8, điều 3 trong Luật bảo vệ môi trường năm 2020, giấy phép môi trường được định nghĩa như sau:

Giấy phép môi trường là văn bản do cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cấp cho tổ chức, cá nhân có hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ được phép xả chất thải ra môi trường, quản lý chất thải, nhập khẩu phế liệu từ nước ngoài làm nguyên liệu sản xuất kèm theo yêu cầu, điều kiện về bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật.

Nói dễ hiểu:

Doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh có phát sinh nước thải, bụi, khí thải, chất thải nguy… ra môi trường, phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy phép môi trường thì mới có thể chính thức đi vào hoạt động.

Giấy phép môi trường là công cụ để các cơ quan quản lý môi trường giám sát, kiểm tra, thanh tra tình hình hoạt động của dự án có ảnh hưởng đến môi trường hay không và phát hiện kịp thời các hành vi vi phạm các quy định về bảo vệ môi trường.

2. Bổ sung khái niệm "giấy phép môi trường thành phần"

Trước khi luật bảo vệ môi trường năm 2020 có hiệu lực, có “7 loại giấy phép môi trường thành phần” mà doanh nghiệp cần phải thực hiện sau khi dự án được phê duyệt báo cáo ĐTM và trước khi vận hành chính thức, cụ thể:

Trong lĩnh vực bảo vệ môi trường có:

1. Giấy xác nhận hoàn thành công trình bảo vệ môi trường;
2. Giấy xác nhận đủ điều kiện về bảo vệ môi trường trong nhập khẩu phế liệu làm nguyên liệu sản xuất;
3. Giấy phép xử lý chất thải nguy hại;
4. Sổ đăng ký chủ nguồn thải chất thải nguy hại;
5. Giấy phép xả khí thải công nghiệp.

Trong lĩnh vực tài nguyên nước và thủy lợi có:

1. Giấy phép xả nước thải vào nguồn nước (theo quy định tại Luật Tài nguyên nước);
2. Giấy phép xả nước thải vào công trình thủy lợi (theo quy định tại Luật Thủy lợi).

Vì có quá nhiều thủ tục hành chính dẫn đến những rắc rối và khó khăn cho doanh nghiệp khi thực hiện dự án. Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 đã tích hợp 7 loại giấy tờ trên thành một gọi là “giấy phép môi trường”, chính thay đổi này đã gỡ rối cho doanh nghiệp thủ tục hành chính về môi trường. 

3. Quy định phải làm GPMT thay cho GPMT thành phần

Theo khoản d, điều 42, luật bảo vệ môi trường năm 2020:

“Cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung, cụm công nghiệp quy định tại khoản 2 Điều 39 của Luật này đã đi vào vận hành chính thức trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành phải có giấy phép môi trường trong thời hạn 36 tháng kể từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành, trừ trường hợp đã được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy xác nhận hoàn thành công trình bảo vệ môi trường, giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn môi trường, giấy xác nhận đủ điều kiện về bảo vệ môi trường trong nhập khẩu phế liệu từ nước ngoài làm nguyên liệu sản xuất, giấy phép xử lý chất thải nguy hại, giấy phép xả nước thải vào nguồn nước, giấy phép xả nước thải vào công trình thủy lợi (sau đây gọi chung là giấy phép môi trường thành phần). Giấy phép môi trường thành phần được tiếp tục sử dụng như giấy phép môi trường đến hết thời hạn của giấy phép môi trường thành phần hoặc được tiếp tục sử dụng trong thời hạn 05 năm kể từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành trong trường hợp giấy phép môi trường thành phần không xác định thời hạn.”

Giải thích:

- Nếu doanh nghiệp đã có giấy phép môi trường thành phần (có thời hạn): thì tiếp tục được sử dụng như GPMT cho đến hết thời hạn của GPMT thành phần; nếu GPMT thành phần còn thời hạn lâu hơn 3 năm thì trong vòng 36 tháng (3 năm) kể từ ngày luật bảo vệ môi trường năm 2020 có hiệu lực (ngày 1/1/2022), doanh nghiệp phải làm giấy phép môi trường.

- Trường hợp doanh nghiệp có giấy phép môi trường thành phần không xác định thời hạn: thì được tiếp tục sử dụng trong thời hạn 5 năm để từ ngày luật BVMT năm 2020 có hiệu lực.

4. Tại sao doanh nghiệp phải làm GPMT

Trước giờ doanh nghiệp của tôi vẫn hoạt động bình thường thì tại sao hiện tại doanh nghiệp của tôi phải làm giấy phép môi trường? Tôi không làm giấy phép môi trường thì có sao không? Đây là một vài câu hỏi mà nhiều người đã nghĩ đến, dưới đây Hợp Nhất sẽ giải đáp thắc mắc cho bạn.

4.1. Tuân thủ pháp luật về môi trường

Trước đây quy định về môi trường chưa siết chặt như hiện tại, việc quản lý bảo vệ môi trường chưa được siết chặt nên có thể vẫn để sót một số trường hợp hoạt động sản xuất, kinh doanh không gắn liền với bảo vệ môi trường.

Hiện tại vấn đề về môi trường đang là chủ đề nóng được dư luận quan tâm,Việt Nam là một trong những nước chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu, vậy nên nhà nước đã ban hành nhiều quy định về hoạt động sản xuất - kinh doanh gắn với bảo vệ môi trường.

Nhiều địa phương đã và đang nghiêm túc hơn trong việc kiểm tra tình hình thực hiện luật bảo vệ môi trường của doanh nghiệp. Nếu không thực hiện đúng sẽ bị xử phạt theo quy định của pháp luật.

Vậy nên, việc thực hiện làm giấy phép môi trường chính là thể hiện ý thức tuân thủ pháp luật về môi trường của doanh nghiệp, ngoài ra sẽ giúp doanh nghiệp không bị “mất tiền oan” vì những sai phạm không nên có của mình.

4.2. Thể hiện năng lực hoạt động

Để được cấp giấy phép môi trường, doanh nghiệp phải trải qua rất nhiều bước kiểm tra, thẩm định hồ sơ, công trình bảo vệ môi trường, chất lượng nước thải - khí thải trước khi thải ra môi trường… việc hoàn thành các bước này cũng không hề đơn giản, đòi hỏi sự nghiêm túc thực hiện của doanh nghiệp.

Khi được cấp giấy phép môi trường, doanh nghiệp đã thể hiện được năng lực hoạt động của doanh nghiệp gắn với bảo vệ môi trường. Để đầu tư được hệ thống xử lý chất thải bài bản, chắc chắn doanh nghiệp đó phải là một đơn vị uy tín và có khả năng hoàn thành sản phẩm đạt tiêu chuẩn như cam kết với khách hàng.

5. Kết luận về tầm quan trọng của giấy phép môi trường

Giấy phép môi trường ra đời là một bước ngoặt lớn của hệ thống pháp luật về môi trường, nó thể hiện sự quan tâm ngày càng nhiều của nhà nước trong việc phát triển bền vững gắn liền với môi trường trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng.

Ngoài ra, giấy phép môi trường đã giảm bớt gánh nặng về chi phí, gỡ bỏ bớt thủ tục hành chính về môi trường, giúp doanh nghiệp nhanh chóng đi vào hoạt động hơn so với trước đây vì không còn phải thực hiện quá nhiều loại giấy tờ - thủ tục rườm rà.

Giấy phép môi trường được xem là một loại hồ sơ quyền lực, thể hiện khả năng hoạt động của doanh nghiệp. Doanh nghiệp sở nó hữu sẽ an tâm khi sản xuất, hoạt động, nếu tuân thủ đúng pháp luật sẽ không lo bị xử phạt.

6. Tài liệu tham khảo

Trong bài viết này chúng tôi có sử dụng một số tài liệu, văn bản luật để tham khảo:

• Luật Bảo vệ môi trường năm 2014;
• Luật Bảo vệ môi trường năm 2020;
• Luật Tài nguyên nước năm 2012;
• Luật Thủy lợi năm 2017;

Lưu ý: Các thông tin, chủ đề chúng tôi cung cấp chỉ có giá trị tham khảo, trong quá trình áp dụng các quy định của pháp luật về tài nguyên và môi trường cần tra cứu, cập nhật hiệu lực pháp luật của từng điều luật và văn bản quy phạm pháp luật có liên quan để áp dụng cho đúng!