Trong quá trình sản xuất và vận hành, nhiều ngành công nghiệp phát sinh lượng lớn nước thải chứa dầu mỡ với thành phần ô nhiễm phức tạp, khó phân hủy và tiềm ẩn nguy cơ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường nước. Chính vì vậy, việc xử lý nước thải dầu mỡ trở thành yêu cầu bắt buộc đối với nhiều lĩnh vực sản xuất. Vậy những ngành công nghiệp nào phát sinh nước thải dầu mỡ nhiều nhất và cần đầu tư hệ thống xử lý phù hợp? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Nội dung bài viết:
1. Một số ngành công nghiệp cần phải xử lý nước thải dầu mỡ
Dưới đây là những ngành công nghiệp phát sinh nhiều nước thải chứa dầu mỡ và bắt buộc phải có biện pháp xử lý trước khi xả thải ra môi trường:
- Ngành chế biến thực phẩm: Bao gồm nhà máy chế biến thủy sản, thịt, đồ hộp, thức ăn nhanh, sữa, dầu ăn… Nước thải thường chứa nhiều dầu mỡ động thực vật, protein, chất hữu cơ và cặn lơ lửng.
- Ngành nhà hàng - khách sạn - bếp ăn công nghiệp: Dầu mỡ phát sinh chủ yếu từ quá trình nấu nướng, rửa thực phẩm và vệ sinh dụng cụ. Đây là nguồn nước thải dễ gây tắc nghẽn đường ống và phát sinh mùi hôi nếu không xử lý.
- Ngành cơ khí - gia công kim loại: Nước thải chứa dầu nhớt, dầu cắt gọt kim loại, chất bôi trơn và hóa chất làm mát máy móc trong quá trình sản xuất.
- Ngành sửa chữa ô tô - xe máy - garage: Phát sinh nước thải nhiễm dầu nhớt, xăng dầu và hóa chất tẩy rửa từ hoạt động bảo dưỡng, vệ sinh động cơ và rửa xe.
- Ngành khai thác và chế biến dầu khí: Đây là ngành có lượng nước thải nhiễm dầu rất lớn, chứa nhiều thành phần khó xử lý như hydrocarbon, dầu khoáng và hóa chất công nghiệp.
- Ngành dệt nhuộm: Một số công đoạn sử dụng dầu bôi trơn máy móc, hóa chất trợ nhuộm và chất hoạt động bề mặt làm phát sinh nước thải chứa dầu mỡ.
- Ngành sản xuất hóa chất và nhựa: Trong quá trình sản xuất có thể phát sinh dầu công nghiệp, dung môi hữu cơ và các hợp chất khó phân hủy.
- Ngành vận tải và cảng biển: Nước thải từ tàu thuyền, khu vực bảo trì phương tiện và kho chứa nhiên liệu thường chứa dầu diesel, dầu máy và nhiên liệu rò rỉ.
- Ngành sản xuất giấy và bao bì: Một số công đoạn vận hành máy móc sử dụng dầu bôi trơn, kết hợp với hóa chất sản xuất tạo ra nước thải nhiễm dầu.
- Ngành giặt là công nghiệp: Nước thải có thể chứa dầu mỡ từ quần áo bảo hộ lao động, khăn lau máy móc và các chất tẩy rửa công nghiệp.
Mỗi ngành nghề sẽ có đặc tính nước thải dầu mỡ khác nhau về nồng độ, thành phần và mức độ ô nhiễm. Vì vậy, việc lựa chọn công nghệ xử lý phù hợp là yếu tố quan trọng để đảm bảo hiệu quả xử lý và đáp ứng quy chuẩn xả thải hiện hành.
2. Một số phương pháp xử lý nước thải dầu mỡ
Hiện nay, để xử lý nước thải dầu mỡ hiệu quả, người ta thường kết hợp nhiều phương pháp khác nhau tùy theo đặc tính nước thải, nồng độ dầu mỡ và yêu cầu đầu ra. Dưới đây là các phương pháp xử lý nước thải dầu mỡ phổ biến:
- Phương pháp tách dầu mỡ cơ học: Đây là phương pháp xử lý sơ bộ nhằm loại bỏ dầu mỡ nổi trên bề mặt nước thải bằng bể tách dầu mỡ, song chắn rác hoặc thiết bị gạt dầu. Phương pháp này thường được áp dụng cho nhà hàng, bếp ăn công nghiệp và xưởng cơ khí.
- Phương pháp tuyển nổi (DAF): Công nghệ tuyển nổi sử dụng các bọt khí siêu nhỏ để kéo dầu mỡ và cặn lơ lửng nổi lên bề mặt, sau đó được thu gom và loại bỏ. Đây là phương pháp rất phổ biến trong xử lý nước thải chứa dầu mỡ có hàm lượng cao.
- Phương pháp keo tụ tạo bông: Sử dụng hóa chất như PAC, polymer hoặc phèn để phá vỡ trạng thái nhũ tương dầu mỡ, giúp các hạt dầu liên kết với nhau tạo thành bông cặn dễ lắng hoặc dễ tách ra khỏi nước.
- Phương pháp lắng: Sau quá trình keo tụ hoặc tuyển nổi, nước thải sẽ được đưa qua bể lắng để tách các bông cặn chứa dầu mỡ ra khỏi nước.
- Phương pháp sinh học hiếu khí: Vi sinh vật hiếu khí sẽ phân hủy các chất hữu cơ và dầu mỡ có khả năng phân hủy sinh học trong nước thải. Phương pháp này thường áp dụng cho nước thải thực phẩm, nhà hàng hoặc chế biến thủy sản.
- Phương pháp sinh học kỵ khí: Thích hợp với nước thải có tải lượng hữu cơ và dầu mỡ cao. Quá trình xử lý diễn ra trong điều kiện không có oxy, giúp giảm COD, BOD và tạo khí sinh học.
- Phương pháp lọc màng: Công nghệ màng như MF, UF hoặc RO được sử dụng để loại bỏ dầu nhũ hóa, cặn mịn và các chất ô nhiễm còn sót lại sau các công đoạn xử lý chính.
- Phương pháp hấp phụ: Sử dụng than hoạt tính hoặc vật liệu hấp phụ chuyên dụng để giữ lại dầu mỡ, màu và các hợp chất hữu cơ khó xử lý.
- Phương pháp oxy hóa nâng cao: Các công nghệ như Fenton, Ozone hoặc UV/H₂O₂ giúp phân hủy các hợp chất dầu mỡ khó phân hủy sinh học, đặc biệt là dầu nhũ hóa và hóa chất công nghiệp.
- Phương pháp điện hóa: Ứng dụng dòng điện để phá vỡ liên kết dầu nhũ tương và hỗ trợ quá trình keo tụ, giúp nâng cao hiệu quả xử lý nước thải dầu mỡ công nghiệp.
Trong thực tế, hệ thống xử lý nước thải dầu mỡ thường kết hợp nhiều công nghệ với nhau để đạt hiệu quả tối ưu và đáp ứng quy chuẩn môi trường trước khi xả thải.
3. Tham khảo Hệ thống XLNT dầu mỡ
Tham khảo sơ đồ công nghệ hệ thống xử lý nước thải nhà máy chế biến thực phẩm.
Sơ đồ công nghệ: Nước thải > Hố thu gom > Lược rác tinh > Bể tách béo > Ngăn trung hòa > Bể cân bằng > Bể tuyển nổi (DAF) > Bể thiếu khí (Anoxic) > Bể MBBR > Bể lắng > Bể khử trùng > Nước thải đầu ra.
Thuyết minh quy trình xử lý
- Song chắn rác: Song chắc rác có nhiệm vụ ngăn chặn các chất thải có kích thước lớn hơn 5mm trong dòng nước thải, qua đó, là giảm sự mài mòn động cơ bơm tại các công trình xử lý tiếp theo. Chất thải rắn bị chặn lại tại song chắn rác được lấy định kỳ và thu gom như chất thải rắn của Nhà máy.
- Bể tiếp nhận: Nước thải từ nhà máy sau khi qua song chắn rác theo trọng lực tự chảy vào bể tiếp nhận, bể này có nhiệm vụ vận chuyển nước thải bằng bơm đến các đơn vị tiền xử lý và loại bỏ cát và các hạt cặn nặng. Tiếp theo, nước thải được bơm chìm của trạm bơm bơm lên bể tách béo và ngăn trung hòa trước khi đến bể cân bằng.
- Bể tách béo: Trong nước thải của nhà máy có nhiều váng dầu, bơ và các loại chất béo nổi trên bề mặt, bể tách béo có nhiệm vụ ngăn chặn các chất này, hỗ trợ cho các công trình đơn vị tiếp theo hoạt động hiệu quả.
- Ngăn trung hòa: Toàn bộ nước từ bể tách béo sẽ được chuyển qua bể trung hòa,bể trung hòa có nhiệm vụ điều chỉnh ổn định chỉ số pH với mức 6,5 – 7,5.
- Bể điều hòa: Với mục đích điều hòa nồng độ và lưu lượng của nước thải, toàn bộ nước thải sau khi đi qua bể trung hòa sẽ được đưa qua bể điều hòa với thời gian lưu nước khoảng 3 – 4 giờ. Ngoài ra, để tránh trường hợp lắng cặn, gây các hiện tượng kỵ khí dưới đáy bể, giảm mùi hôi và khống chế hiện tượng cao tải tại bể bùn hoạt tính hiếu khí,dự án lắp đặt hệ thống sục khí nhằm ổn định các hiện tượng trên. Nước thải từ bể cân bằng sẽ được bơm qua thiết bị tuyển nổi.
- Bể DAF: Bể DAF được thiết kế công nghệ cải tiến. Bể DAF được kết hợp với hóa chất, đồng thời hoạt động như cụm hóa lý, được bổ sung Polymer và H2SO4 nhằm tạo các bông bùn và cặn lơ lửng trên bề mặt. Hiệu quả tại bể DAF xử lý được SS là 80% và 30 – 40 % BOD5 và 75% đối với chất béo và các chất hoạt tính bề mặt. Các hóa chất PAC và A-polymer được châm vào để hỗ trợ quá trình tuyển nổi. Sau đó, nước thải dẫn đến bể Anoxic.
- Bể Anoxic: Bể ứng dụng quá trình sinh trưởng của vi sinh vật trong điều kiện thiếu khí để phân hủy và chuyển hóa các liên kết nitơ có trong nước thải bằng quá trình khử nitrat thành khí nitơ. Sau đó, nước thải tiếp tục đi qua bể xử lý sinh học hiếu khí MBBR.
- Bể MBBR: Tại bể MBBR các chất hữu cơ có trong nước thải được phân hủy nhờ vào quần thể các vi sinh vật bám trên các giá thể di động. Quá trình xử lý sinh học hiếu khí diễn ra nhờ vào lượng oxy hòa tan trong nước được cấp từ máy thổi khí.Trong bể bùn hoạt tính hiếu khí, nước được trộn đều với hỗn hợp bùn hoạt tính bằng hệ thống phân phối khí dạng bọt mịn được lắp đặt dưới đáy bể. Trong bể này xảy ra các phản ứng sinh hóa: vi
- sinh vật hiếu khí sử dụng oxy để oxy hóa các chất ô nhiễm trong nước thải và sử dụng một phần chất dinh dưỡng trong nước thải để tạo thành CO2 và H2O và một phần tổng hợp thành tế bào vi sinh vật mới và chuyển hóa NH4 + thành NO3- . Từ bể MBBR, một phần nước thải được bơm tuần hoàn về bể Anoxic để tăng cường hiệu quả xử lý nitơ, phần nước thải còn lại chảy vào bể lắng
- Bể lắng: Bể lắng có nhiệm vụ lắng trong nước ở phần trên để xả ra nguồn tiếp nhận và cô đặc bùn hoạt tính đến nồng độ bùn nhất định ở phần dưới để bơm tuần hoàn lại bể bùn hoạt tính hiếu khí.
- Bể khử trùng: Nước thải sau khi qua bể lắng 2 được đưa về bể trung gian. Theo thiết kế bể trung gian được coi như bể chứa được cấp Clorine để khử trùng vi sinh vật gây bệnh. Nước thải sau bể khử trùng đạt QCVN 40-2011/BTNMT cột B được đấu nối về trạm xử lý nước thải của KCN Trà Nóc để tiếp tục xử lý đạt quy chuẩn cho phép trước khi xả ra môi trường.
- Máy nén bùn: Bùn sinh học sau khi được bơm từ bể lắng qua sẽ được nén giảm bớt lượng nước trước khi đưa qua máy ép bùn. Nước thải phát sinh từ quá trình nén ép bùn sẽ được bơm về bể gom để xử lý. Để tăng khả năng đông tụ của bùn trong máy ép bùn thì polymer được châm vào liên tục với liều lượng xác định. Bùn sau khi qua máy ép bùn được ép thành bánh có hàm lượng ẩm tương đối thấp, bùn này được Nhà máy đóng bao, định kỳ có đơn vị chức năng đến thu gom xử lý theo quy định.
Trên đây là một số thông tin về “Ngành công nghiệp nào cần phải xử lý nước thải dầu mỡ?”. Có thể thấy, nước thải chứa dầu mỡ phát sinh trong nhiều lĩnh vực sản xuất và dịch vụ khác nhau, với mức độ ô nhiễm và đặc tính riêng biệt. Vì vậy, việc lựa chọn phương pháp và công nghệ xử lý phù hợp không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng quy chuẩn môi trường mà còn góp phần bảo vệ nguồn nước, hạn chế ô nhiễm và hướng đến phát triển bền vững trong hoạt động sản xuất kinh doanh.
Quý Doanh nghiệp có nhu cầu tư vấn thiết kế, thi công và lắp đặt hệ thống xử lý nước thải xin vui lòng liên hệ trực tiếp qua Zalo/Hotline: 0938.857.768 hoặc ĐỂ LẠI THÔNG TIN tại FORM TƯ VẤN để được hỗ trợ nhanh chóng.
Xem thêm:
