Việt Nam là một trong những nước xuất khẩu thủy sản hàng đầu thế giới với nhóm hàng chủ đạo là cá tra, cá basa, tôm, mực, bạch tuộc, nghêu, sò, v.v… Song song với tốc độ phát triển mạnh mẽ của ngành này là sự gia tăng chất thải vào môi trường và nước thải là một trong những “tác nhân” gây ô nhiễm nặng nề. Trong nội dung dưới đây, chúng ta cùng tìm hiểu về hệ thống xử lý nước thải chế biến cá tra đông lạnh xuất khẩu.
Nội dung bài viết:
1. Quy trình chế biến cá tra đông lạnh xuất khẩu
Quy trình chế biến các tra xuất khẩu rất đa dạng, tại mỗi cơ sở, nhà máy sẽ có quy trình khác nhau nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu thụ của thị trường xuất khẩu. Dưới đây là quy trình chế biến cá tra đông lạnh xuất khẩu tại một nhà máy.
Cá nguyên liệu > Cắt tiết > Rửa > Fillet > Rửa > Lạng da > Tạo hình > Kiểm ký sinh trùng > Rửa > Xử lý, phân cỡ > Cân > Quay thuốc > Rửa > Cấp đông > Cân > Mạ băng lần 1 > Tái đông > Mạ băng lần 2 > Đóng gói thành phẩm
1.1. Các nguồn phát sinh nước thải
Từ quy trình chế biến trên, có thể thấy, nước thải phát sinh ở các hoạt động như:
- Nước thải rửa cá;
- Nước cho quá trình sản xuất, fillet cá;
- Nước vệ sinh nhà xưởng, dụng cụ sản xuất.
Ngoài ra còn có nước thải sinh hoạt của công nhân viên làm việc tại nhà máy.
1.2. Đặc điểm nước thải chế biến cá tra đông lạnh
- Nước thải chứa nội tạng, da, phụ phẩm từ quá trình chế biến cá;
- Nước thải chứa nhiều mỡ cá ở dạng cặn lơ lửng và dạng huyền phù;
- Nước thải có màu (máu cá);
- Nước thải có mùi hôi;
- Hàm lượng amoni, nitơ, photpho cao.
2. Quy trình công nghệ xử lý nước thải chế biến cá tra
Dựa trên tính chất, đặc điểm ô nhiễm của nước thải và quy mô của nhà máy, lưu lượng nước thải cần xử lý, hệ thống xử lý nước thải chế biến cá tra được thiết kế như sau:
Nước thải > Bể thu gom > Bể điều hòa > Bể tuyển nổi áp lực > Bể Anoxic > Bể Aerotank > Bể lắng > Bể chứa >Lọc áp lực > Bể khử trùng
Thuyết minh quy trình công nghệ
- Bể thu gom: Nước thải thoát ra từ mương dẫn của nhà máy sẽ được chảy qua song chắn rác để giữ lại rác thô có kích thích vừa và lớn như nilon, vây cá sau đó nước thải sẽ được tập trung vào bể thu gom và bơm lên bể điều hoà.
- Bể điều hòa: Điều hòa lưu lượng và nồng độ nước thải nhằm tránh tình trạng shock tải trọng cho các công trình xử lý phía sau.
- Bể tuyển nổi áp lực: Do đặc điểm của nước thải chế biến thủy sản là chứa nhiều dầu mỡ nên không thể tách bằng phương pháp thông thường mà cần có thiết bị chuyên dụng là bể tuyển nổi áp lực. Bể hoạt động như sau: dùng áp lực của không khí để lôi kéo các phân tử dầu mỡ và bọt có trong nước, các bọt này sẽ bám dính vào các bông cặn mới được hình thành và làm giảm khối lượng riêng của chúng, kéo chúng lên trên bề mặt của bể tuyển nổi. Sau đó thiết bị gạt sẽ gạt các cặn về một phía và đưa ra ngoài.
- Cụm bể Anoxic (bể thiếu khí) – Aerotank (bể hiếu khí):
- Sau khi qua bể tuyển nổi nước thải sẽ tự chảy vào cụm bể anoxic và bể aerotank. Bể anoxic kết hợp aerotank được lựa chọn để xử lý tổng hợp: khử BOD, nitrat hóa, khử NH4+ và khử NO3- thành N2, khử Phospho. Với việc lựa chọn bể bùn hoạt tính xử lý kết hợp đan xen giữa quá trình xử lý thiếu khí, hiếu khí sẽ tận dụng được lượng cacbon khi khử BOD, do đó không phải cấp thêm lượng cacbon từ ngoài vào khi cần khử NO3-, tiết kiệm được 50% lượng oxy khi nitrat hóa khử NH4+ do tận dụng được lượng oxy từ quá trình khử NO3-.
- Tại bể Anoxic, diễn ra quá trình xử lý amoni, photpho trong nước thải nhờ vào các vi sinh vật thiếu khí. Nhờ vào quá trình Nitrat hóa, amoni trong nước thải được chuyển hóa thành N2 và giảm đáng kể.
- Tại bể Aerotank, lượng khí được cung cấp vào bể liên tục với mục đích cung cấp oxy cho vi sinh vật hiếu khí chuyển hóa chất hữu cơ hòa tan thành nước và cacbonic, nitơ hữu cơ và ammonia thành nitrat NO3-, đồng thời để xáo trộn đều nước thải và bùn hoạt tính tạo điều kiện để vi sinh vật tiếp xúc tốt với các cơ chất cần xử lý. Kết thúc quá trình xử lý tại cụm bể sinh học này, nước thải sẽ chuyển qua bể lắng.
- Bể lắng: Nước sau cụm bể aerotank tự chảy vào bể lắng. Bùn được giữ lại ở đáy bể lắng. Một phần được tuần hoàn lại bể anoxic, và bể aerotank một phần được đưa đến bể chứa bùn.
- Bể chứa: Nước sau bể lắng tự chảy tràn vào bể chứa, tại đây nước được bơm hút lên và đẩy vào bồn lọc áp lực
- Lọc áp lực: Nước thải được bơm áp lực đẩy vào thiết bị lọc. Trong cột lọc áp lực có các vật liệu như sỏi, cát lọc có khả năng giữ lại các chất lơ lửng và huyền phù.
- Bể khử trùng: Bước cuối cùng của quy trình xử lý là châm hóa chất Chlorine vào bể khử trùng để tiêu diệt vi trùng gây bệnh. Nước thải sau khi khử trùng thì đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật và có thể thải ra nguồn tiếp nhận.
- Bể chứa bùn: Bùn từ hệ thống xử lý được đưa vào bể nén bùn và làm giảm thể tích và được đơn vị có chức năng thu gom, xử lý định kỳ.
Chúng ta vừa tham khảo quy trình xử lý nước thải chế biến cá tra đông lạnh xuất khẩu tại một nhà máy. Quy trình này có thể được thiết kế khác nhau tại mỗi nhà máy sau quá trình khảo sát thực tế, xem xét, tính toán nhiều yếu tố như quy mô của nhà máy, lưu lượng nước thải cần xử lý, nồng độ chất ô nhiễm, mục đích sau xử lý, vốn đầu tư, v.v…
Theo Cục Cảnh sát Phòng chống Tội phạm về Môi trường (C49), hoạt động chế biến thủy sản là “một trong những ngành gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng”. Chính vì vậy, để hoạt động sản xuất, chế biến phát triển bền vững, lâu dài, các chủ cơ sở cần có hệ thống xử lý nước thải để đảm bảo tuân thủ đúng quy định của pháp luật và bảo vệ môi trường.
Anh/Chị có nhu cầu tư vấn, thiết kế, thi công và lắp đặt hệ thống xử lý nước thải chế biến cá tra đông lạnh vui lòng liên hệ Hotline: 0938.857.768 để được tư vấn cụ thể hơn hoặc xếp lịch khảo sát.
