Xử lý nước thải chế biến hạt điều – Hiệu quả, đạt QCVN

Theo các số liệu thống kê từ Hiệp hội điều Việt Nam, hiện nay hạt điều của Việt Nam đã có mặt ở hơn 90 quốc gia và vùng lãnh thổ. Điều này cho thấy sự nỗ lực to lớn của các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu điều. Song song với những dấu hiệu tích cực từ ấy việc xử lý nước thải chế biến hạt điều hiện nay chưa được thật sự quan tâm, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường và cảnh quan. Vậy cần xử lý nước thải chế biến hạt điều theo phương pháp nào?

1. Nguồn phát sinh và đặc điểm nước thải chế biến hạt điều

Tại một cơ sở chế biến hạt điều, nước thải thường phát sinh từ nhiều công đoạn khác nhau trong quá trình sản xuất và vệ sinh nhà xưởng. Một số nguồn phát sinh chính gồm:

• Công đoạn rửa nguyên liệu: Nước dùng để rửa hạt điều thô trước khi chế biến. Nước thải này có chứa đất cát, bụi bẩn, tạp chất hữu cơ và vi sinh vật bám trên nguyên liệu.
• Công đoạn hấp hoặc luộc hạt điều: Nước thải phát sinh từ quá trình hấp, luộc để làm mềm vỏ hạt. Nước thải này có chứa chất hữu cơ hòa tan, dầu vỏ hạt điều (CNSL), chất rắn lơ lửng và một số hợp chất phenolic.
• Công đoạn tách vỏ và bóc lụa: Nước thải phát sinh từ hoạt động vệ sinh thiết bị, sàn nhà và khu vực sản xuất. Nước thải này có thể chứa dầu, vụn vỏ điều, cặn hữu cơ và chất rắn lơ lửng.
• Công đoạn rang hạt điều: Thông thường không phát sinh nhiều nước thải sản xuất. Nước thải chủ yếu đến từ việc vệ sinh máy rang, dụng cụ và khu vực chế biến.
• Công đoạn phân loại, đóng gói: Nước thải phát sinh chủ yếu từ hoạt động vệ sinh nhà xưởng, dụng cụ, khay chứa và băng tải. Nước thải vệ sinh thiết bị và nhà xưởng: Phát sinh định kỳ trong quá trình vệ sinh máy móc, sàn sản xuất, kho chứa nguyên liệu. Đặc điểm của nước thải là có chứa chất hữu cơ, dầu mỡ, chất tẩy rửa và cặn bẩn.
• Ngoài nước thải sản xuất thì còn có một lượng nước thải sinh hoạt đến từ các hoạt động nấu nướng, ăn uống, vệ sinh, tắm giặt, v.v…của công nhân viên lưu trú tại cơ sở, nhà xưởng chế biến hạt điều. Nước thải từ các giai đoạn này chứa chất rắn, dầu mỡ, chất dinh dưỡng, thức ăn thừa, chất tẩy rửa.

2. Các phương pháp xử lý nước thải chế biến hạt điều

Để xử lý nước thải chế biến hột điều, trong một hệ thống thường là sự kế hợp của nhiều phương pháp từ xử lý cơ học đến hóa lý, sinh học, xử lý nâng cao (nếu có), v.v.... dưới đây là thông tin chi tiết về các phương pháp này.

• Phương pháp cơ học: Được sử dụng ở giai đoạn tiền xử lý nhằm loại bỏ các tạp chất có kích thước lớn với các thiết bị như song chắn rác, lưới lọc tinh, bể tách dầu mỡ, bể lắng cát, bể thu gom.
• Phương pháp hóa lý: Thường được áp dụng để xử lý các chất rắn lơ lửng, dầu mỡ và chất hữu cơ khó phân hủy với các công đoạn như keo tụ -tạo bông (PAC, Polymer), tuyển nổi DAF, trung hòa pH, lắng hóa lý.
• Phương pháp sinh học kỵ khí: Phù hợp với nước thải có hàm lượng chất hữu cơ cao với các công trình như bể UASB, bể kỵ khí dòng chảy ngược.
• Phương pháp sinh học thiếu khí (Anoxic): Thường được bố trí trước hoặc kết hợp với công trình hiếu khí. Mục đích: Loại bỏ Nitơ trong nước thải, hạn chế hiện tượng phú dưỡng nguồn tiếp nhận.
• Phương pháp sinh học hiếu khí: Là công đoạn xử lý chính trong nhiều hệ thống nước thải chế biến hạt điều với các loại bể như bể Aerotank, công nghệ MBBR, công nghệ MBR, công nghệ SBR. Mục đích: Xử lý BOD, COD, Nitơ và các chất hữu cơ hòa tan còn lại.
• Phương pháp lắng sinh học: Sau quá trình xử lý sinh học, nước thải được đưa qua bể lắng để tách bùn, bể lắng có thể là bể lắng đứng, bể lắng ly tâm.
• Phương pháp lọc nâng cao: Áp dụng khi yêu cầu chất lượng nước đầu ra cao với các thiết bị như lọc áp lực, lọc cát đa tầng, lọc than hoạt tính, màng UF/RO.
• Phương pháp khử trùng: Là công đoạn cuối trước khi xả thải hoặc tái sử dụng nước nhằm tiêu diệt vi khuẩn, vi rút và các vi sinh vật gây bệnh.

Tham khảo quy trình xử lý nước thải chế biến hạt điều

Sơ đồ công nghệ: Nước thải > Hồ thu gom > Bể tách dầu > Bể điều hòa > Bể phản ứng > Bể keo tụ, tạo bông >  Bể lắng hóa lý > Bể sinh học MBBR > Bể lắng sinh học > Bể trung gian > Lọc áp lực > Bể khử trùng > Nguồn tiếp nhận

• Hồ thu gom: Là nơi chứa nước thải từ các nguồn phát sinh. Trong hồ thu gom thường sẽ được lắp lưới lọc rác để lọc rác có kích thước lớn, tránh gây ảnh hưởng đến các công trình xử lý tiếp theo. Đồng thời, thiết bị lọc rác tinh cũng được lắp sau hố để loại bỏ rác có kích thước nhỏ hơn như vỏ hạt điều.
• Bể tách dầu mỡ: Trong nước thải chế biến hạt điều có chứa dầu mỡ, vì vậy, cần qua bể tách mỡ để tách dầu khỏi nước. Trong bể tách dầu mỡ có 2 ngăn, một ngăn để tuyển nổi dầu mỡ bằng khí nén. Dầu mỡ có trọng lượng nhẹ hơn nước nên sẽ nổi lên trên bề mặt, sau đó sẽ được vớt ra, xử lý. Ngăn còn lại chứa nước trong, sạch váng dầu, sau đó nước thải được dẫn qua bể điều hòa. 
• Bể điều hòa: Bể giữ vai trò điều tiết và ổn định lưu lượng nước thải nhằm tăng hiệu quả xử lý cho các bể xử lý sinh học tiếp theo. Trong bể điều hòa được trang bị hệ thống sục khí nhằm trộn nước thải liên tục tránh bị lắng cặn và sinh mùi hôi.
• Bể keo tụ, tạo bông: Tại bể được châm vào một lượng hóa chất trợ keo tụ là Polymer – (mang điện tích âm). Chất keo tụ mang điện tích âm này kết hợp với các ion âm như phèn nhôm, phèn sắt mang điện tích dương, thúc đẩy cho quá trình lắng bông bùn diễn ra nhanh hơn. Đồng thời cùng với hệ thống khuấy trộn tốc độ chậm, sẽ giúp các bông cặn có kích thước nhỏ chuyển động, dính kết và hình thành các bông cặn có kích thước lớn hơn so với kích thước lúc đầu.
• Bể lắng hóa lý: Ơ bể diễn ra quá trình lắng trọng lực, khi đó, các bông bùn và hỗn hợp nước đi vào bể, các bông bùn va chạm, kết lại thành những bông bùn có kích thước, khối lượng lớn gấp nhiều lần các bông bùn ban đầu. Các bông bùn này sẽ có khối lượng riêng lớn hơn nước nên tự lắng xuống tại nơi chứa cặn của bể lắng. Còn nước sẽ chảy vào bể sinh học MBBR.
• Bể MBBR: Tại bể diễn ra quá trình phân hủy các chất hữu cơ dưới tác động của các vi sinh vật hiếu khí (trong điều kiện khí oxy được cung cấp liên tục). Các vi sinh vật hiếu khí sẽ phân hủy chất hữu cơ trong nước thải và chuyển hóa thành tế bào mới.
• Bể khử trùng: Tại đây, một lượng hóa chất Javen được bơm vào bể, để phá hủy quá trình trao đổi chất của vi khuẩn, khiến chúng bị tiêu diệt.
• Bể lọc áp lực: Bể sử dụng thiết bị lọc đa vật liệu để loại bỏ, lọc sạch chất rắn, vi khuẩn còn tồn tại trong nước thải, nước được lọc sạch sẽ và có thể xả ra nguồn tiếp nhận hoặc tái sử dụng cho các mục đích khác.
• Bể chứa bùn: Thu, chứa bùn từ hệ thống xử lý và lưu trữ bùn trong một thời gian nhất định, sau đó sẽ được đơn vị chuyên môn thu gom và xử lý định kỳ.

Trên đây là quy trình xử lý nước thải chế biến hạt điều, tùy vào quy mô của cơ sở và lưu lượng, thành phần nước thải mà việc thiết kế hệ thống và phương pháp xử lý sẽ được lựa chọn cho phù hợp. Nếu Quý doanh nghiệp đang có nhu cầu xây dựng trạm xử lý nước thải cho cơ sở chế biến hạt điều của mình, hãy liên hệ với công ty môi trường Hợp Nhất để được hỗ trợ nhanh nhất.

3. Chuyên xử lý nước thải sản xuất, chế biến hạt điều

Công ty Cổ phần Xây dựng và Công nghệ Môi trường Hợp Nhất là nhà thầu chuyên tư vấn, thiết kế, thi công và lắp đặt hệ thống xử lý nước thải với công suất đa dạng, đồng bộ với hồ sơ môi trường, giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định của Nhà nước về bảo vệ môi trường, yên tâm phát triển bền vững. 

Giới thiệu về dự án xử lý nước thải hạt điều Hợp Nhất đã thực hiện

• Công suất: 20m3/ngày.đêm
• Công nghệ xử lý: Hóa lý kết hợp với sinh học và lọc áp lực
• Địa điểm: Phú Riềng, Phước Tân, Bình Phước
• Loại nước thải: Nước thải sản xuất, chế biến hạt điều
• Chất lượng nước thải sau xử lý: QCVN 40:2011/BTNMT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải công nghiệp

Sơ đồ công nghệ: Nước thải > Hố thu gom > Bể phản ứng kết hợp lắng 1 > Bể điều hòa > Bể Anoxic > Bể Aerotank B > Bể Aerotank A > Bể lắng sinh học > Bể trung gian > Bể phản ứng kết hợp lắng 2 > Sân phơi bùn

Thông số kỹ thuật các bể trong hệ thống: 

Một số hình ảnh thực tế tại dự án

Trên đây là một số thông tin về việc "Xử lý nước thải chế biến hạt điều". Mỗi hệ thống xử lý nước thải sản xuất do Hợp Nhất thực hiện đều được tính toán tỉ mỉ từ tất cả các khâu. Các kỹ sư không chỉ đứng ở vai trò thiết kế mà còn đứng ở vai trò của khách hàng, thiết kế sao cho tiết kiệm nhất nhưng vẫn đảm bảo hệ thống hoạt động tốt, chất nước sau khi xử lý đạt tiêu chuẩn xả thải cho phép.

Quý Doanh nghiệp có nhu cầu tư vấn, thiết kế, thi công, lắp đặt hoặc cải tạo, nâng cấp, vận hành hệ thống xử lý nước thải, xin vui lòng liên hệ Hợp Nhất qua Hotline: 0938.857.768 để được hỗ trợ tận tình.

 Xem thêm:

• Một số cách xử lý nước thải cà phê
• Xử lý nước thải chế biến gỗ