Trong khi xử lý nước thải khu công nghiệp dần đi vào ổn định thì tỉnh Phú yên đang đối mặt với nguồn thải khác đó là nước thải sinh hoạt. Tại nhiều địa phương chưa có HTXLNT tập trung, nước thải này chảy thẳng ra môi trường ngấm xuống đất và gây ô nhiễm tầng nước mặt và nước ngầm nghiêm trọng. Mặc dù thành phố Tuy Hòa đã có hệ thống xử lý nước thải tập trung nhưng hiệu quả xử lý chưa cao. Công suất hoạt động chỉ đạt 18,77%.
Trong khi đó, nước thải từ các hộ gia đình chưa được thu gom triệt để và đấu nối vào hệ thống, lượng nước thải ngày càng tăng trong khi đó công tác xử lý lại khá lỏng lẻo. Khu dân cư, khu đô thị, thị trấn, thị xã được đồng bộ hóa cơ sở hạ tầng nhưng công tác thu gom và xử lý nước thải vẫn chưa đồng bộ.
Các bể tự hoại của gia đình được xây dựng theo kiểu tự phát, chôn sâu xuống đất. Do đó, người dân chỉ tập trung tách nước thải xám được chôn nông dưới đất và đấu nối vào hệ thống xử lý. Còn nước thải đen lại tiếp tục xử lý bằng bể tự hoại, thấm xuống đất.
Chính vì thế, cần đề xuất giải pháp xây dựng và thiết kế bể tự hoại tự thấm tại những khu vực có điều kiện kinh tế khó khăn. Hoặc những khu vực đang chờ đấu nối với hệ thống xử lý nước thải tập trung.
Nội dung bài viết:
Các loại bể tự hoại phổ biến hiện nay
Việt Nam đa quá quen thuộc với hình ảnh của bể tự hoại xử lý nước thải ô nhiễm. Các dạng bể truyền thống thường có 3 ngăn như 1 ngăn chứa, 1 ngăn lắng và 1 ngăn lọc hoặc 1 ngăn chứa, 2 ngăn lắng. Tuy nhiên tại nhiều khu vực tỉnh Phú yên, người ta không xây dựng ngăn lắng vì cho rằng nó thường gây tắc nghẽn và tốc độ thấm nước chậm hơn.
Thực trạng sử dụng bể tự hoại hiện nay của các hộ gia đình chủ yếu được đúc bằng bê tông với chiều dài khoảng 100 mm có khả năng chống thấm rất tốt. Dưới đây là 3 loại bể tự hoại xử lý nước thải sinh hoạt phổ biến nhất:
- Bể loại 1: gồm 3 ngăn, nước thải sau xử lý có thể đấu nối trực tiếp vào hệ thống xử lý nước thải tập trung. Bể này có khả năng thu gom triệt để nước thải phát sinh. Và nhược điểm lớn nhất sẽ gây ô nhiễm môi trường nếu xả thẳng ra kênh, mương nước. Do đó, loại bể này thích hợp với những khu vực đã có HTXLNT tập trung.
- Bể loại 2: bể tự hoại này gồm 3 ngăn, chỉ có 2 ngăn đầu có tác dụng chống thấm. Còn ngăn thứ 3 được lắp đặt sâu vào mặt đất để nước thấm vào với tốc độ nhanh. Loại bể này thích hợp ở vùng sâu, vùng xa chưa có HTXLNT nhưng lại gây ô nhiễm đối với nước ngầm.
- Bể loại 3: khi người dân đấu nối với HTXLNT tập trung sẽ hình thành nên loại bể loại 3 này.
Giải pháp xây dựng bể tự hoại hiệu quả
Đấu nối bể tự hoại 3 ngăn loại 2 vào hệ thống xử lý nước thải tập trung
Để xử lý nước thải hộ gia đình đạt kết quả khả quan hơn, chủ hộ gia đình nên phối hợp với cơ quan về việc quản lý bể tự hoại đúng với kết cấu, dung tích, đường ống. Cần thay thế những bể không đạt yêu cầu bằng bể tự hoại mới với tất cả các ngăn đều có khả năng chống thấm, kết cấu vững chắc và nước thải phải được thu gom hoàn toàn vào hệ thống.
Đối với những bể tự hoại đáp ứng tất cả yêu cầu nhưng không đảm bảo về đường ống vững chắc thì cần chống thấm tại ngăn thứ 3, bằng cách:
- Lấp cát bể lắng nhằm giảm độ sâu, tránh tình trạng nước dưới đất ngấm vào bể.
- Bể phải được xây dựng bằng bê tông để chống thấm tuyệt đối.
- Tiến hành lắp đặt ống nước thải vào HTXLNT tập trung.
Xây dựng bể tự hoại tại khu vực chờ đấu nối với HTXLNT tập trung
Tại một số khu vực, vì mật độ dân cư ngày càng tăng, nhiều địa phương còn khó khăn nên chưa xây dựng kịp thời HTXLNT tập trung. Vì thế người dân thường sử dụng bể tự hoại tự thấm.
Loại bể tự thấm này có cấu tạo gồm 3 ngăn với 1 ngăn chứa, 2 ngăn lắng và 1 bộ phận lọc. Tất cả ngăn này đều được chống thống tốt nhưng bộ phận lọc lại tách rời với bể tự hoại. Nhờ vậy mà bể tự thấm thường có hiệu quả xử lý nước thải tốt hơn so với bể tự hoại 3 ngăn kiểu truyền thống.
Bộ phận lọc thường phụ thuộc vào khối lượng nước sinh hoạt được sử dụng cùng loại đất ở vị trí lắp bể tự hoại. Các vật liệu của vật liệu tự thấm thường là cát, sỏi, than. Như vậy, ngăn thứ 3 sẽ trực tiếp đấu nối với hệ thống thu gom nước thải tập trung.
Cơ quan quản lý môi trường cần đề xuất và hướng dẫn chi tiết người dân xây dựng bể tự hoại tự thấm, nhất là những khu vực chưa có hệ thống thu gom nước thải tập trung. Hiệu quả xử lý của nó khá cao và tạo điều kiện thuận lợi hơn khi đấu nối vào HTXLNT tập trung trong tương lai.
Chân thành cảm ơn bạn đọc đã theo dõi bài viết của công ty môi trường Hợp Nhất!
