Quy Trình Công Nghệ Xử Lý Nước Thải Sản Xuất Rượu

Bên cạnh những nhà máy sản xuất bia, rượu, nước giải khát quy mô công nghiệp thì nước ta vẫn có rất nhiều cơ sở, khu làng nghề nấu rượu theo kiểu truyền thống. Đây được xem là nét văn hóa đặc trưng của một số địa phương. Tuy nhiên việc xử lý nước thải sản xuất rượu từ những nơi này cho đến nay vẫn là vấn đề khiến cơ quan chức năng đau đầu bởi nhiều nơi không có hệ thống xử lý nước thải mà xả trực tiếp ra môi trường. Vậy cần xử lý nước thải sản xuất rượu theo công nghệ nào để hạn chế tối đa ảnh hưởng đến môi trường?

Nội dung bài viết:

1. Nguồn phát sinh nước thải nhà máy sản xuất rượu

Trong cơ sở sản xuất rượu, nước thải phát sinh ở hầu hết các công đoạn từ tiếp nhận nguyên liệu đến vệ sinh thiết bị và đóng gói. Đặc điểm của nước thải là chứa hàm lượng chất hữu cơ cao, dễ phân hủy sinh học, tuy nhiên nếu không được thu gom và xử lý đúng cách sẽ gây mùi hôi, làm suy giảm chất lượng nguồn nước tiếp nhận.

Quá trình sơ chế nguyên liệu: Đây là nguồn nước phát sinh trong công đoạn rửa nguyên liệu như gạo, nếp, ngô, khoai, sắn, trái cây hoặc các loại nguyên liệu khác tùy theo từng loại rượu sản xuất.
Nước thải từ quá trình ngâm, nấu và đường hóa: Trong quá trình nấu nguyên liệu và đường hóa, nước được sử dụng để hòa trộn nguyên liệu, gia nhiệt và chuyển hóa tinh bột thành đường. Nguồn nước thải phát sinh từ việc xả bỏ nước nấu sau mỗi mẻ, nước vệ sinh nồi nấu, nước xả đường ống dẫn nguyên liệu.
Quá trình lên men: Quá trình lên men là công đoạn quan trọng tạo thành ethanol nhờ hoạt động của nấm men. Nước thải phát sinh chủ yếu từ nước vệ sinh bồn lên men, nước rửa thiết bị,nước xả cặn men sau mỗi mẻ.
Quá trình chưng cất rượu: Sau khi lên men, dịch lên men được đưa sang hệ thống chưng cất để tách ethanol. Nguồn nước thải phát sinh gồm nước vệ sinh nồi chưng cất, nước làm sạch đường ống, nước xả đáy thiết bị, nước làm mát (nếu không tuần hoàn).
Quá trình vệ sinh thiết bị: Đây là nguồn phát sinh thường xuyên trong các nhà máy sản xuất rượu hiện đại. Nước thải phát sinh khi vệ sinh bồn lên men, bồn chứa, thiết bị trao đổi nhiệt, đường ống, máy chiết rót.
Ngoài nước thải từ quá trình sản xuất thì còn có một lượng nước thải sinh hoạt của công nhân viên làm việc tại cơ sở, nhà máy. Thông thường nguồn nước này được thu gom chung hoặc xử lý riêng trước khi đưa vào hệ thống xử lý nước thải tập trung.

*Nguồn phát sinh và đặc điểm nước thải (ảnh minh họa)*

Đặc điểm thành phần ô nhiễm trong nước thải sản xuất rượu:

Nước thải sản xuất rượu thường có các đặc tính sau:

Hàm lượng chất hữu cơ (BOD, COD) rất cao do chứa nhiều đường, tinh bột, ethanol và cặn lên men.
Hàm lượng chất rắn lơ lửng (SS) lớn từ bã nguyên liệu, men và cặn hữu cơ.
Giàu dinh dưỡng (Nitơ, Photpho), thuận lợi cho xử lý sinh học nhưng cũng có nguy cơ gây phú dưỡng nếu xả thải trực tiếp.
pH dao động theo từng công đoạn, đặc biệt ở nước thải vệ sinh thiết bị bằng hóa chất.
Có khả năng phát sinh mùi hôi nhanh nếu nước thải lưu giữ lâu do các chất hữu cơ dễ bị phân hủy.
Lưu lượng và tải lượng ô nhiễm thường biến động theo từng mẻ sản xuất hoặc theo mùa vụ đối với các cơ sở sản xuất rượu từ trái cây.

3. Quy trình công nghệ xử lý nước thải sản xuất rượu

Do đặc điểm nguyên liệu, quy mô sản xuất và công nghệ lên men của mỗi cơ sở sản xuất rượu không giống nhau nên thành phần, lưu lượng và mức độ ô nhiễm của nước thải cũng có sự khác biệt. Vì vậy, việc lựa chọn công nghệ xử lý cần được tính toán dựa trên kết quả khảo sát thực tế nhằm đảm bảo hiệu quả xử lý và tối ưu chi phí đầu tư. Dưới đây là quy trình công nghệ xử lý nước thải sản xuất rượu bằng công nghệ SBR được áp dụng tại một nhà máy, mang lại hiệu quả xử lý ổn định và đáp ứng các yêu cầu về xả thải hiện hành.

Sơ đồ công nghệ: Nước thải > Song chắn rác > Hồ thu gom > Bể điều hòa > Bể SBR > Bể khử trùng > Nguồn tiếp nhận

*Quy trình xử lý nước thải sản xuất rượu (ảnh minh họa)*

Thuyết minh quy trình xử lý:

Song chắn rác: Nước thải từ các công đoạn sản xuất được thu gom và dẫn qua song chắn rác để loại bỏ các tạp chất có kích thước lớn như bã nguyên liệu, xác men, bao bì, giẻ lau, nilon và các chất rắn khác. Công đoạn này giúp bảo vệ bơm, đường ống và các thiết bị phía sau, đồng thời hạn chế tình trạng tắc nghẽn trong hệ thống.
Hố thu gom: Sau khi tách rác, nước thải được đưa vào hố thu gom. Đây là nơi tập trung toàn bộ nước thải phát sinh từ nhà máy trước khi bơm sang các công trình xử lý tiếp theo. Hố thu gom đóng vai trò điều tiết lưu lượng ban đầu, giúp hệ thống vận hành liên tục và ổn định.
Bể điều hòa: Từ hố thu gom, nước thải được bơm sang bể điều hòa. Bể được lắp đặt hệ thống máy thổi khí nhằm khuấy trộn liên tục, tránh hiện tượng lắng cặn và phân hủy kỵ khí gây mùi hôi.
Bể SBR: Nước thải sau điều hòa được bơm vào bể SBR - công trình xử lý sinh học theo mẻ, kết hợp nhiều quá trình trong cùng một bể. Tại đây diễn ra các giai đoạn như Làm đầy (Fill): Tiếp nhận nước thải từ bể điều hòa - Phản ứng (React): Máy thổi khí cấp oxy để vi sinh vật hiếu khí phân hủy các chất hữu cơ, đồng thời xảy ra quá trình nitrat hóa và khử nitơ theo chu kỳ vận hành - Lắng (Settle): Ngừng sục khí để bùn hoạt tính lắng xuống đáy bể - Rút nước (Decant): Nước trong phía trên được thu sang công đoạn khử trùng - xả bùn dư (Idle/Waste sludge): Một phần bùn dư được đưa sang bể chứa bùn nhằm duy trì nồng độ vi sinh thích hợp trong bể. Nhờ vận hành theo chu kỳ, bể SBR có khả năng xử lý hiệu quả các chỉ tiêu ô nhiễm như BOD, COD, TSS, Amoni và tổng Nitơ mà không cần xây dựng riêng bể lắng sinh học, giúp tiết kiệm diện tích xây dựng.
Bể khử trùng: Nước sau xử lý sinh học được dẫn sang bể khử trùng, tại đây hóa chất Chlorine được châm với liều lượng phù hợp nhằm tiêu diệt vi khuẩn, virus và các vi sinh vật gây bệnh còn tồn tại trong nước.

*** Lưu ý: Quy trình xử lý nước thải trên chỉ mang tính chất tham khảo, công nghệ có thể điều chỉnh khác nhau tùy vào đặc điểm nước thải từng nơi.

Trên đây là một số thông tin về "Quy trình công nghệ xử lý nước thải sản xuất rượu" tại một nhà máy. Trên thực tế, mỗi nhà máy sẽ có quy mô sản xuất, nguyên liệu đầu vào, quy trình công nghệ, lưu lượng và thành phần nước thải khác nhau. Do đó, cần tiến hành khảo sát thực tế, phân tích chất lượng nước thải và yêu cầu về nước sau xử lý để lựa chọn công nghệ phù hợp. Việc thiết kế đúng ngay từ đầu không chỉ đảm bảo hệ thống vận hành ổn định, đáp ứng quy chuẩn xả thải mà còn giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí đầu tư, vận hành và hạn chế phát sinh chi phí cải tạo trong quá trình sử dụng.

Quý Doanh nghiệp có nhu cầu tư vấn, thiết kế, thi công hệ thống xử lý nước thải ngành sản xuất rượu, bia, nước giải khát hoặc các ngành nghề khác, vui lòng liên hệ qua Hotline: 0938.857.768 hoặc để lại thông tin tại Form bên dưới để được hỗ trợ nhanh chóng!